Noc „oprawców” ksiąg. Oprawy ze zbiorów PAN Biblioteki Gdańskiej

Uwaga, książkoholicy!

Masz dość tego, że wszystko – nawet książki – istnieje dziś głównie „na ekranach”? Tęsknisz za czymś namacalnym i wyjątkowym? Wpadnij na Noc Muzeów 2026 do PAN Biblioteki Gdańskiej i zobacz, jak dawniej „ubierano” literaturę.

Pokażemy czasy, gdy twarda oprawa oznaczała solidną deskę, a cenne skórzane oprawy były prawdziwymi dziełami sztuki. Gdy przed „wiecznym nieoddaniem” książki chronił… łańcuch.

Zobaczysz gdańskie i europejskie cuda introligatorskie – okucia, ekslibrisy i tłoczenia, przy których Twój czytnik może poczuć kompleksy. Opowiemy też o dawnych technikach szycia i zdobienia, które nie tylko chroniły księgi, ale i imponowały prestiżem.

Przyjdź i sprawdź, dlaczego kiedyś książką można było nie tylko zaimponować, ale i… kogoś znokautować.

Uwaga: po tej wizycie Twoja biblioteczka może wydać się nieco… naga.

19:00 – 01:00 – pokaz opraw od XIII do XVII wieku.

Zaprezentowane zostaną oprawy od średniowiecznych po barokowe, z warsztatów gdańskich i europejskich, wykonane z deski pokrytej skórą, pergaminu, bądź ze srebra, a których dodatkową ozdobą są plakietki, superekslibrisy, zdobienia na skórze i okucia. Oprawy bardzo starannie wykonane, jak i te zaopatrzone w dodatkowy, zakrywający je płaszcz lub łańcuch. Oprawy o zmieniającym się formacie i ciężarze. Zdobiące dzieła nietuzinkowe – od Biblii po traktat o oględzinach zwłok. Pokaz zostanie wzbogacony komentarzem o dawnych technikach introligatorskich – szyciu, tłoczeniu i wyciskaniu zdobień – wykonywanych w imię zarówno piękna i prestiżu, jak i celem ochrony cennej wewnętrznej treści.

19:00 – 01:00 – wystawa „Oprawy książkowe – dzieła sztuki”.

20:00 i 22:00 – Oprowadzanie kuratorskie po wystawie

19:00 – 01:00 – dla dzieci: tworzenie okładki na książkę

The night of devoted book ‘binders’. Book bindings from the collections of the PAS Gdańsk Library

Attention, all bookaholics!

Are you fed up with the fact these days everything – including books – seems to exist mainly ‘on-screen’? Do you miss things that are tangible and unique? Visit the PAS Gdańsk Library during the Night of Museums 2026 and see how literature was ‘clothed’ in the past.

We will show you the times when a hard cover was tantamount to a sturdy plank of wood, precious leather bindings were true works of art, and books were protected against being ‘perpetually unreturned’ by means of a… chain!

You will see Gdańsk and European bookbinding gems – metal ornamentations, bookplates and prints that might well make a book reader develop complexes. We will also tell you about old sewing and decorating techniques, which not only protected books, but also radiated prestige.

Come and check why it used to be possible not only to impress, but also… to knock people out with a book.

Be warned: after this visit, your books may seem sort of… plain and unattractive.

19:00 – 01:00 – display of bindings from the 13th to the 17th century.

The exhibition will feature book bindings from the times spanning from the Middle Ages to the Baroque, from Gdańsk and European workshops, made from leather-bound timber, parchment or silver, and additionally adorned with plaquettes, supralibros, and leather or metal ornaments. There will be meticulously crafted bindings, and ones equipped with an additional cover or chain, bindings with a changing format and weight, and bindings embellishing unique books – from the Bible to a treaty on corpse examinations. Our display will be enriched by a commentary on old bookbinding techniques – stitching, embossing and debossing – used both in the name of beauty and prestige and to protect the valuable contents within.

19:00 – 01:00 – exhibition Book Bindings – Works of Art

20:00 and 22:00 – curator’s tour

19:00 – 01:00 – for children: making a book cover